Στα ανατολικά της Αστυπάλαιας, ανάμεσα στο «Μέσα Νησί» και τις απομακρυσμένες ακτές προς τη Νισύρο και την Κω, βρίσκονται δύο μικρές, ακατοίκητες νησίδες που για πολλούς αποτελούν την κορυφαία εμπειρία της Αστυπάλαιας: η Κουτσομύτη και η Κουνούπα. Με κρυστάλλινα τιρκουάζ νερά, λευκή λεπτή άμμο και απόλυτη ησυχία —διακόπτεται μόνο από τους θαλασσοπούλια που φωλιάζουν εδώ— προσφέρουν ένα κομμάτι του Αιγαίου που μοιάζει εξωτικό.
Η γεωγραφία και η οικολογία
Κουτσομύτη
Η Κουτσομύτη είναι η μικρότερη από τις δύο νησίδες, με έκταση μόλις 0,459 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Παρά το μικρό της μέγεθος, έχει σημαντική οικολογική αξία: είναι Ζώνη Ειδικής Προστασίας (SPA) στο πλαίσιο του δικτύου Natura 2000, καθώς προσφέρει καταφύγιο σε σπάνια θαλασσοπούλια:
- Αρτέμηδες (shearwaters).
- Μαύροι αιθυίες (black petrels).
- Αιγαιοπελαγίτικοι γλάροι (Aegean seagulls).
Αυτά τα είδη χρησιμοποιούν τη νησίδα για αναπαραγωγή, και κατά τις περιόδους φωλεοποίησης (άνοιξη, αρχές καλοκαιριού) θα τα δεις να πετάνε γύρω από τη Κουτσομύτη.
Κουνούπα
Η Κουνούπα είναι μεγαλύτερη — 1,30 τετραγωνικά χιλιόμετρα — και επίσης ακατοίκητη. Είναι μέρος του δικτύου Natura 2000, αλλά χωρίς το ειδικό προστατευτικό καθεστώς της Κουτσομύτη.
Η Κουνούπα έχει μεγαλύτερη ποικιλία τοπίου: μικρές παραλίες, βραχώδεις ακτές, λευκούς βράχους, και κρυστάλλινα νερά σε τιρκουάζ-σμαραγδί χρώματα.
Η εμπειρία της κρουαζιέρας
Αναχώρηση
Οι ολοήμερες κρουαζιέρες αναχωρούν από το λιμάνι του Περγιαλιού (το λιμάνι της Χώρας) γύρω στις 11:00 το πρωί. Συνήθως απαιτείται προ-κράτηση από τοπικά γραφεία ή απευθείας στους πλοιοκτήτες.
Διαθέσιμα σκάφη
Στην Αστυπάλαια λειτουργούν αρκετοί τύποι σκαφών για τις κρουαζιέρες:
- Παραδοσιακά καΐκια: το πιο χαρακτηριστικό αιγαιοπελαγίτικο σκάφος. Πιο αργό αλλά πιο γραφικό.
- Yachts (γιοτ): για πιο πολυτελή εμπειρία. Χωρητικότητα συνήθως μέχρι 12-14 άτομα. Μερικά είναι Ferretti 19 μέτρων ή παρόμοια.
- RIB σκάφη: μικρά, γρήγορα ταχύπλοα για ιδιωτικές ή ημιδιωτικές κρουαζιέρες, χωρητικότητα 6-12 άτομα.
Τυπική διαδρομή
Μια ολοήμερη κρουαζιέρα συνήθως καλύπτει:
- Πρωινή αναχώρηση από το Περγιάλι (11:00).
- Πλεύση προς τα ανατολικά, με στάση σε ενδιάμεσες απομονωμένες παραλίες ή θαλάσσιες σπηλιές.
- Πρώτη στάση: Κουτσομύτη (περίπου 1.5-2 ώρες). Κολύμπι, snorkeling, χρόνος για βόλτα στην παραλία.
- Δεύτερη στάση: Κουνούπα (περίπου 1.5-2 ώρες). Παρόμοιες δραστηριότητες.
- Τρίτη στάση: Red Rock (Κόκκινος Βράχος): ένας εντυπωσιακός κόκκινος βραχώδης σχηματισμός, χαρακτηριστικό σημείο της περιοχής. Κολύμβηση και φωτογραφίες.
- Γεύμα πάνω στο σκάφος ή σε στάση. Συνήθως περιλαμβάνει σαλάτες, ψάρι ή ντόπια κρέατα, ντόπιο κρασί.
- Επιστροφή στο Περγιάλι το αργό απόγευμα (16:30-17:30).
Τιμές
- Ολοήμερη ομαδική κρουαζιέρα με γεύμα: 50-90€ ανά άτομο.
- Ιδιωτικό RIB σκάφος (μισή μέρα, ως 6 άτομα): 250-450€.
- Πολυτελές γιοτ ολοήμερο: 1500€+ ανάλογα με το σκάφος και τις υπηρεσίες.
Τι θα δεις στις νησίδες
Κουτσομύτη
- Λευκή λεπτή άμμος σε μικρές κρυφές παραλίες.
- Τιρκουάζ νερά σχεδόν διάφανα.
- Βραχώδεις ακτές με σπηλιές και κόλπους.
- Θαλασσοπούλια στις ψηλότερες πλευρές της νησίδας.
Κουνούπα
- Μεγαλύτερη παραλία με χρυσαφί άμμο.
- Σμαραγδένια νερά σε ποικιλία αποχρώσεων.
- Μικρές κόχες ιδανικές για ιδιωτικές στιγμές κολύμβησης.
- Λευκοί βράχοι που αντανακλούν το φως του ήλιου.
Red Rock
Ένας εντυπωσιακός βραχώδης σχηματισμός με κοκκινωπό-πορτοκαλί χρώμα, που οφείλεται στις οξειδώσεις σιδήρου στο πέτρωμα. Κάνει αντίθεση με το γαλάζιο της θάλασσας και είναι από τα πιο φωτογραφημένα σημεία της κρουαζιέρας. Πολύ καλό spot για snorkeling.
Snorkeling και κολύμβηση
Τα νερά γύρω από τις νησίδες είναι ιδανικά για snorkeling:
- Πεντακάθαρη ορατότητα (συχνά πάνω από 20 μέτρα).
- Βιοποικιλότητα: ψάρια, χταπόδια, αχινοί, αστερίες.
- Βραχώδεις πυθμένες με υποθαλάσσια τοπία.
- Σπηλιές προσιτές με κολύμπι.
Πολλά σκάφη παρέχουν εξοπλισμό snorkeling χωρίς επιπλέον χρέωση. Ορισμένα διαθέτουν και βασικό εξοπλισμό κατάδυσης.
Πρακτικές συμβουλές
- Κράτησε νωρίς: στην αιχμή Αυγούστου τα σκάφη γεμίζουν, ειδικά οι ομαδικές κρουαζιέρες. Βρες θέση 2-3 ημέρες πριν.
- Τι να φέρεις: μαγιό, πετσέτα, αντηλιακό υψηλού δείκτη, καπέλο, γυαλιά ηλίου, μάσκα και αναπνευστήρα (αν δεν τα παρέχει το σκάφος), νερό, σνακ, φωτογραφική μηχανή/υποβρύχια θήκη.
- Σεβασμός στη Natura 2000: μην αγγίζεις τα φύκια ή τα κοράλλια, μην αφήνεις απορρίμματα, μην ενοχλείς τα πουλιά. Σε ορισμένες περιοχές της Κουτσομύτη η αποβίβαση μπορεί να είναι περιορισμένη.
- Κράμπες: σε σκάφος, αν παθαίνεις ναυτία, πάρε ένα Dramamine ή παρόμοιο πριν επιβιβαστείς. Η θάλασσα στο Αιγαίο μπορεί να έχει κύμα ακόμα και στους καλοκαιρινούς μήνες.
- Συν-εκδρομές: ορισμένες κρουαζιέρες συνδυάζουν Κουτσομύτη και Κουνούπα με επίσκεψη στη λιμνοθάλασσα του Βαθέος στην ίδια διαδρομή. Αξίζει αν έχεις χρόνο.
Πότε είναι η ιδανική περίοδος
- Ιούνιος-Ιούλιος: ιδανική. Η θάλασσα ήρεμη, η ηλιοφάνεια εξασφαλισμένη, λιγότερος κόσμος από τον Αύγουστο.
- Αύγουστος: γεμάτος. Συχνά μεγάλη ζήτηση και υψηλότερες τιμές. Επίσης το μελτέμι μπορεί να είναι ισχυρό και να δυσκολέψει τη διαδρομή.
- Σεπτέμβριος: εξαιρετική επιλογή. Λιγότεροι επισκέπτες, ζεστή θάλασσα, ηρεμότεροι άνεμοι.
- Μάιος και Οκτώβριος: λίγες κρουαζιέρες, αλλά αν συμπίπτουν με την περίοδο που λειτουργούν, η εμπειρία είναι σχεδόν ιδιωτική. Κρύα νερά για κολύμβηση όμως.
Η κρουαζιέρα στην Κουτσομύτη και την Κουνούπα είναι αναμφισβήτητα η εμπειρία που δεν πρέπει να χάσεις στην Αστυπάλαια. Είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί τοποθετούν την Αστυπάλαια στις πιο ξεχωριστές διακοπές των Δωδεκανήσων — γιατί προσφέρει αυτό που λίγα ελληνικά νησιά μπορούν: παρθένα νησίδα, παραδείσια νερά, και αίσθηση εξερεύνησης σε μια άλλη εποχή.