Πάτμος

Γιατί να επιλέξετε Πάτμος

Στα βόρεια Δωδεκάνησα, η Κάλυμνος έχει τα σφουγγάρια και το αναρριχητικό, η Λέρος την ιταλική αρχιτεκτονική και τους στρατιωτικούς, οι Λειψοί τη μικρασιατική χαμηλή κλίμακα. Η Πάτμος παίζει μόνη της. Η μόνη αντιστοιχία είναι ίσως με τη Φολέγανδρο ή την Πάρο στα καλά τους - νησιά που βρήκαν cosmopolitan κοινό χωρίς να γίνουν Μύκονος.

Το τι κάνει την Πάτμο ξεχωριστή είναι η πυκνότητα του νοήματος σε τόσο μικρό χώρο. Σε 34 τ.χλμ. συνυπάρχουν ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα του ορθόδοξου κόσμου, η Αποκαλυπτική πηγή του χριστιανικού μυστικισμού, μία Χώρα με αρχοντικά του 16ου αιώνα που ανήκουν σε παλιές οικογένειες, μία μεσογειακή εκδοχή cosmopolitan τουρισμού όπου Ευρωπαίοι διανοούμενοι κατεβαίνουν για γαλήνη, και παραλίες που παραμένουν καθαρές και ήσυχες γιατί η Πάτμος δεν θέλει να γίνει mass tourism. Είναι ο ορισμός του intimate ελληνικού νησιού.

Τι να δείτε

Η Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, χτισμένη το 1088 από τον Χριστόδουλο με χρυσόβουλλο του Αλεξίου Α’ Κομνηνού, δεσπόζει στην κορυφή της Χώρας. Φρούριο-μοναστήρι βυζαντινό, με υψηλά τείχη, κεντρική αυλή, καθολικό και περίφημη βιβλιοθήκη με πάνω από 3.000 εκδόσεις και 900 χειρόγραφα, κάποια του 5ου αιώνα. Μπαίνεις δωρεάν στην κύρια είσοδο, το Σκευοφυλάκιο/μουσείο θέλει μικρό εισιτήριο. Ζήτα ντύσιμο σεμνό (καλυμμένοι ώμοι και γόνατα).

Το Σπήλαιο της Αποκαλύψεως βρίσκεται στα μισά της ανηφόρας Σκάλα-Χώρα. Είναι η φυσική σπηλιά όπου, κατά την παράδοση, ο Ιωάννης έλαβε τις οπτασίες της Αποκαλύψεως. Τριγύρω χτίστηκε μικρό μοναστήρι με τοιχογραφίες και το “προσκεφάλι” και την “αναλογία” του Αγίου χαραγμένα στον βράχο. Ατμόσφαιρα έντονη ακόμα και για τους μη θρησκευόμενους.

Η Χώρα είναι το κόσμημα του νησιού - μεσαιωνικός οικισμός με αρχοντικά 16ου-19ου αιώνα, UNESCO World Heritage. Χτισμένη γύρω από τη Μονή, διατηρεί στενά σοκάκια ασβεστωμένα, καμάρες, μικρές εκκλησίες. Πολλά αρχοντικά (Σιμαντηράς, Νικολαΐδη, Καλλιόπης) ανοίγουν το καλοκαίρι για επισκέψεις - μπαίνεις σε τραπεζαρίες με βενετσιάνικα έπιπλα και βιβλιοθήκες. Οι πλατείες Λότζια και Αγίας Λεβιάς είναι τα κοινωνικά σημεία. Το ηλιοβασίλεμα από τους βράχους ψηλά είναι μοναδικό - βλέπεις όλες τις Λειψούς, τις Αρκιούς και το Μαράθι, μερικές φορές και την Ικαρία.

Η Σκάλα, το λιμάνι, είναι το κοσμοπολίτικο κομμάτι. Βενετσιάνικη αρχιτεκτονική, πεζοδρομημένη παραλιακή, μπαρ και εστιατόρια, καταστήματα με βιβλία, τέχνη, ελληνικά προϊόντα. Το βράδυ γεμίζει - η Σκάλα της Πάτμου έχει άλλο στυλ από οποιοδήποτε άλλο νησιωτικό λιμάνι.

Για παραλίες, η Ψιλή Άμμος στο νοτιοδυτικό άκρο είναι η πιο διάσημη - χρυσή αμμουδιά σε παρθένο περιβάλλον, προσβάσιμη είτε με καΐκι από Σκάλα (20 λεπτά) είτε με πεζοπορία 30 λεπτών από το Διακόφτι. Η Λαμπή στα βόρεια έχει εντυπωσιακά πολύχρωμα βότσαλα που λάμπουν στον ήλιο και — λέει η παράδοση — στο φεγγαρόφως. Το Αγριολίβαδο και το Κάμπος είναι οργανωμένες, οικογενειακές. Ο Γροίκος στα ανατολικά είναι φυσικό ενυδρείο, ρηχό, με ταβέρνες δίπλα στο νερό και τη μνημειώδη Πέτρα του Καλικάτσου — ασκηταριωτό βράχο του 14ου αιώνα.

Μονοήμερη με καΐκι στο Μαράθι (15 λεπτά) είναι αξέχαστη. Μικρό νησάκι με δύο ταβέρνες, παρθένες παραλίες, η Ελλάδα των ‘80s.

Πώς θα φτάσετε

Η Πάτμος δεν έχει αεροδρόμιο, που είναι ένας από τους λόγους που κράτησε τον χαρακτήρα της. Οι κύριες επιλογές:

Από Αθήνα με πλοίο από Πειραιά. Τα συμβατικά της Blue Star και ANEK κάνουν 7-8 ώρες με στάσεις σε Πάρο, Νάξο, Αρκιούς, Λειψούς. Συνήθως βραδινή αναχώρηση, άφιξη πρωί. Τιμές 55-75 ευρώ οικονομική. Βολεύει αν θες να ξεκουραστείς ταξιδεύοντας.

Εναλλακτικά, συνδυάζεις πτήση με ταχύπλοο. Πέτα για Κω (55 λεπτά από Αθήνα, 70-130 ευρώ) ή για Λέρο (50 λεπτά, Olympic, 80-140 ευρώ), και από εκεί παίρνεις ταχύπλοο της Dodekanisos Seaways ή Anna Express. Από Κω 2 ώρες, από Λέρο 1 ώρα. Τιμές ταχύπλοου 40-70 ευρώ. Συνολικός χρόνος ταξιδιού 3-4 ώρες.

Από Ρόδο ταχύπλοο 4-5 ώρες με στάσεις (Κάλυμνος, Λέρος).

Από την Ιταλία και την κεντρική Ευρώπη υπάρχουν και private yacht charters που περιλαμβάνουν στάση στην Πάτμο - είναι αρκετά δημοφιλής η ναυσιπλοΐα στα βόρεια Δωδεκάνησα.

Πότε να πάτε

Μάιος-Ιούνιος είναι η χρυσή τομή. Θερμοκρασίες 22-28°C, θάλασσα κολυμβήσιμη από τα τέλη Μαΐου, τα μονοπάτια και τα αρχαία είναι άνετα με καλό φως. Ο κόσμος ελεγχόμενος, τιμές κάτω από peak. Η Πάσχα στην Πάτμο, με την εμβληματική Τελετή του Νιπτήρα στη Χώρα την Μεγάλη Πέμπτη, είναι μοναδική εμπειρία, αλλά πακέτα και καταλύματα θέλουν κράτηση 3-4 μήνες πριν.

Ιούλιος-Αύγουστος είναι γεμάτος. Όχι με όγκο Μυκόνου αλλά με cosmopolitan κοινό. Εστιατόρια κορυφής στη Χώρα θέλουν κράτηση 4-6 ημέρες πριν, τα καλύτερα σπίτια είναι κλεισμένα ένα χρόνο πριν. Τιμές στο peak, θερμοκρασίες 28-32°C, μελτέμι μέτριο. Η ατμόσφαιρα στη Σκάλα είναι μοναδική - διεθνής, ζωντανή, χωρίς να γίνεται χοντροκομμένη.

Πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου είναι ιδανικό για όσους θέλουν peak ποιότητα χωρίς peak τιμές. Θερμοκρασίες 25-28°C, θάλασσα ζεστή, κοινό που αρχίζει να αραιώνει, όλες οι υπηρεσίες ακόμα σε λειτουργία. Η γιορτή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (26 Σεπτεμβρίου) φέρνει προσκυνητές - αν θες να το ζήσεις, στόχευσέ την.

Χειμώνα το νησί μαζεύεται - λίγα εστιατόρια ανοιχτά στη Σκάλα, η Χώρα σχεδόν κλειστή. Οι προσκυνητές συνεχίζουν αλλά τα cosmopolitan ξενοδοχεία κλείνουν.

Πού θα μείνετε

Η Χώρα είναι για όσους θέλουν αυθεντική αρχοντική εμπειρία. Αρχοντικά που μετατράπηκαν σε boutique ξενοδοχεία 8-12 δωματίων, με εσωτερικές αυλές, γύψινα ταβάνια, πέτρινους τοίχους. Ατμόσφαιρα μοναδική ιδίως τη νύχτα όταν οι μονοήμεροι κατεβαίνουν στη Σκάλα και η Χώρα αδειάζει. Τιμές υψηλές, διαθεσιμότητα περιορισμένη - κλείσε μήνες πριν. Χρειάζεσαι αμάξι για μετακινήσεις προς παραλίες.

Η Σκάλα είναι η πιο πρακτική βάση. Ξενοδοχεία 3-4 αστέρων, διαμερίσματα, απόσταση με τα πόδια από εστιατόρια, μπαρ, λιμάνι για καραβάκια. Καλή επιλογή αν είναι η πρώτη φορά ή αν θες μη-εξάρτηση από μεταφορικό. Νυχτερινή ζωή κοντά.

Ο Γροίκος στα ανατολικά είναι η οικογενειακή επιλογή. Ρηχή παραλία, ήσυχο κολπάκι, οικογενειακά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα. 10 λεπτά με αμάξι από τη Σκάλα.

Το Κάμπος και το Αγριολίβαδο στα βόρεια είναι απομακρυσμένες, ήσυχες επιλογές για όσους θέλουν απομόνωση με παραλία μπροστά.

Συμβουλές ταξιδιού

Για τη Μονή, πήγαινε πρωί (08:00-11:00) ή αργά απόγευμα - τα μεσημέρια συγκεντρώνεται όλος ο κόσμος των κρουαζιερόπλοιων. Αν θες να παρακολουθήσεις λειτουργία, ο εσπερινός στις 18:00 είναι πιο ατμοσφαιρικός και όχι πολυσύχναστος.

Ρούχα στη Μονή σεμνά - καλυμμένοι ώμοι και γόνατα, για γυναίκες μακρύ φόρεμα ή μπλούζα που καλύπτει. Σε κάτω χώρο διατίθενται σάλια αν χρειάζεσαι.

Το Σπήλαιο Αποκαλύψεως ανοίγει 08:00-13:30 και 16:00-18:00 (ωράρια αλλάζουν). Δωρεάν είσοδος αλλά η δωρεά προσδοκάται. Συνδύασε με τη Μονή σε μία άνοδο.

Στα εστιατόρια της Χώρας και της Σκάλας θα δοκιμάσεις την πάτμια κουζίνα — πούγκια, πατινιώτικη πίτα, κατσικάκι σε ξυλόφουρνο, καλαθωτό ΠΟΠ τυρί. Κράτηση τραπεζιού είναι απαραίτητη τον Ιούλιο-Αύγουστο. Πολλά από τα καλύτερα μαγαζιά δεν είναι σταθερά - αλλάζουν χρόνο με χρόνο, ρώτα ντόπιους ή στο ξενοδοχείο.

Για την Ψιλή Άμμο με καΐκι από τη Σκάλα, τα καραβάκια φεύγουν 10:00, 11:00 και επιστρέφουν 16:00, 17:00. Τιμή 10-15 ευρώ round trip. Εναλλακτικά, πεζοπορία από το Διακόφτι με οδηγίες που θα πάρεις τοπικά.

Αγόρασε λημνιά λουκούμι και μέλι θυμαρίσιο από την Αγοροπώληση Χώρας - υπάρχουν μικρά παντοπωλεία με τοπικά προϊόντα.

Προτεινόμενα προγράμματα

Η Πάτμος θέλει διοργάνωση για να τη ζήσεις σωστά - ακτοπλοϊκά με σωστές ανταποκρίσεις, επιλογή βάσης (Χώρα, Σκάλα, Γροίκος ανάλογα με το τι ψάχνεις), κρατήσεις σε εστιατόρια που γεμίζουν μέρες πριν, ίσως συνδυασμός με Λειψούς ή Λέρο. Στον Ταξιδιάρη στήνουμε εξατομικευμένα πακέτα με όλες τις μεταφορές και πιθανές ξεναγήσεις στη Μονή. Στείλε μας τι ψάχνεις και τις ημερομηνίες σου, γυρνάμε με πρόταση σε 24 ώρες χωρίς δέσμευση.