Η Λέσβος - ή Μυτιλήνη για τους ντόπιους και τους περισσότερους Έλληνες - παίζει σε άλλη κατηγορία από τα Κυκλαδικά. Είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας (1.633 τ.χλμ., όσο ολόκληρο μικρό νομό), με βουνά πάνω από 900 μέτρα, ελαιώνες που ανοίγουν μέχρι τον ορίζοντα, τρία γεωπάρκα UNESCO και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αποστακτηρίων ούζου στον κόσμο. Δεν είναι η Ελλάδα της πισίνας μπροστά στο Αιγαίο - είναι η Ελλάδα όπου πρωινό ξεκινάει με παξιμάδι και ντομάτα, το απόγευμα τρως σαρδέλα από τη Καλλονή και το βράδυ κάθεσαι σε ουζομεζέ έξι ωρών στο Πλωμάρι.
Τι θα δεις
- Μυτιλήνη με το κάστρο, το λιμάνι και τα αρχοντικά
- Πλωμάρι, η πρωτεύουσα του ούζου με τα μεγάλα αποστακτήρια
- Μόλυβος (Μήθυμνα) με το μεσαιωνικό κάστρο πάνω από την πόλη
- Απολιθωμένο δάσος Σιγρίου και Γεωπάρκο UNESCO
- Μοναστήρι Ταξιάρχη Μανταμάδου, μυροβλήτης εικόνα
- Κόλπος Καλλονής με τις σαρδέλες και την ονομαστή αλυκή για πουλιά
Γιατί να επιλέξετε Λέσβος
Στο βόρειο Αιγαίο, η Χίος έχει τα μαστιχοχώρια, η Σάμος τον Πυθαγόρα και το κρασί, η Λήμνος τις ερημιές. Η Λέσβος έχει μέγεθος, ποικιλία και μια παράδοση που δύσκολα συναντάς αλλού: το ούζο. Πάνω από 17 αποστακτήρια λειτουργούν ακόμα στο Πλωμάρι και γύρω - Βαρβαγιάννης, Πιτσιλαδής, Γιαννάτσης - το καθένα με δική του συνταγή από γλυκάνισο, μάραθο και άλλα μυστικά αρωματικά. Εδώ γεννήθηκε ο πολιτισμός του ουζομεζέ όπως τον ξέρουμε.
Το νησί δεν παίζει το χαρτί της instagram-γραφικότητας. Δεν έχει λευκά σπιτάκια και μπλε τρούλους. Έχει μεσαιωνικά κάστρα πάνω σε βράχους (Μυτιλήνη, Μόλυβος, Ερεσσός, Σίγρι), νεοκλασικές αρχοντιές από την περίοδο της μυθικής οικονομικής άνθησης του 19ου αιώνα, πέντε εκατομμύρια ελαιόδεντρα, ένα απολιθωμένο δάσος με κορμούς 20 εκατομμυρίων ετών, και μία υγροτόπου Ραμσάρ στον κόλπο της Καλλονής όπου τρέχουν χιλιάδες φλαμίνγκο. Είναι προορισμός που θέλει χρόνο και αυτοκίνητο, αλλά ανταμείβει με αυθεντικότητα που λείπει από τα νησιά της βιτρίνας.
Τι να δείτε
Η Μυτιλήνη είναι η πρωτεύουσα και φυσική αφετηρία. Πόλη 30.000 κατοίκων, με ένα από τα μεγαλύτερα μεσαιωνικά κάστρα της Μεσογείου (γένουα, βυζαντινά και οθωμανικά στρώματα) - μπες και αφιέρωσε 2 ώρες. Στα αρχοντικά νεοκλασικά της παραλιακής, κοίτα τους ναούς Αγίου Θεράποντα και του Ι.Ν. Παναγίας Χρυσομαλλούσας. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Βαρειά θα δεις τα ψηφιδωτά του Μενάνδρου, από τα καλύτερα της ύστερης αρχαιότητας. Δίπλα το Μουσείο Θεοφίλου με τους ζωγραφικούς πίνακες του λαϊκού ζωγράφου. Για βραδινά, η συνοικία Επάνω Σκάλα έχει παλιές ταβέρνες και ουζερί.
Στο Πλωμάρι, 40 λεπτά νοτιοδυτικά, επισκέψου ένα ή δύο αποστακτήρια ούζου. Ο Βαρβαγιάννης έχει μουσείο στο ιστορικό εργοστάσιο του 1860 - ξενάγηση δωρεάν με γευστική δοκιμή 3-4 ετικετών. Απογευματινό σε παραδοσιακό ουζοπωλείο στο λιμάνι είναι τελετουργικό. Οι παραλίες γύρω από το Πλωμάρι (Αγιος Ισίδωρος, Μελίντα, Ταρτί) είναι από τις πιο όμορφες του νησιού.
Ο Μόλυβος (Μήθυμνα) στη βόρεια πλευρά είναι το πιο φωτογραφικό χωριό. Μεσαιωνικό βενετσιάνικο κάστρο πάνω σε λόφο, στενά σοκάκια με πέτρινα αρχοντικά καλυμμένα σε βουκαμβίλιες, θέα μέχρι την Τουρκία. Επισκέψου το κάστρο και κατέβα στο λιμανάκι για ηλιοβασίλεμα. Κοντά η Πέτρα έχει μεγάλη αμμουδιά και τον ναό της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας πάνω σε βράχο (114 σκαλοπάτια). Στις βόρειες ακτές, η Σκάλα Συκαμνιάς με την Παναγία τη Γοργόνα και τη μουριά του Μυριβήλη είναι το πιο γραφικό ψαρολίμανο του νησιού.
Στα δυτικά της Λέσβου, το Σίγρι είναι απόμακρο αλλά αξίζει τη διαδρομή. Εδώ βρίσκεται το Απολιθωμένο Δάσος, UNESCO Γεωπάρκο με κορμούς δέντρων 20 εκατομμυρίων ετών - απολιθώθηκαν από ηφαιστειακή στάχτη και είναι ένα από τα 3 μεγαλύτερα στον κόσμο. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας είναι εξαιρετικό. Στην Ερεσσό, νότια, γεννήθηκε η Σαπφώ - η παραλία της Σκάλας Ερεσσού είναι 3 χλμ. ηφαιστειακή άμμος Blue Flag.
Ο κόλπος της Καλλονής στο κέντρο του νησιού δίνει τη διάσημη σαρδέλα Καλλονής ΠΟΠ και τα φλαμίνγκο της αλυκής - αν πας Ιούνιο-Αύγουστο στη Σκάλα Καλλονής, τρως σαρδέλα φρέσκια από το πρωί σε ταβερνάκι δίπλα στο καΐκι, ενώ πάνω από 250 είδη πουλιών (φλαμίνγκο, ερωδιοί, πελαργοί) κάνουν την περιοχή ιδανική για bird watching Απρίλιο-Μάιο.
Το Μοναστήρι του Ταξιάρχη στον Μανταμάδο φιλοξενεί μία από τις πιο θαυματουργές εικόνες του ορθόδοξου κόσμου - μια ανάγλυφη εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ φτιαγμένη από άργιλο και αίμα σφαγιασθέντων μοναχών. Για τους λάτρεις της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, η ορεινή Αγιάσος στους πρόποδες του Ολύμπου της Λέσβου είναι το πιο αυθεντικό παραδοσιακό χωριό του νησιού, με ξυλογλυπτεία και τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Νότια, η Βατερά είναι η μεγαλύτερη παραλία του νησιού - 8 χλμ. χρυσή άμμο με ωοτοκία Caretta caretta, δίπλα στις θερμότερες ιαματικές πηγές της Ευρώπης (Πολιχνίτος).
Πώς θα φτάσετε
Αεροπορικά είναι η πιο βολική λύση. Από Αθήνα Aegean, Sky Express και Olympic πετούν καθημερινά, διάρκεια 50 λεπτά. Τιμές οικονομικά 70-140 ευρώ ένα σκέλος, πέφτουν αν κλείσεις 2 μήνες πριν. Από Θεσσαλονίκη 2-3 πτήσεις την εβδομάδα, 1 ώρα. Καλοκαίρι υπάρχουν και charter από ευρωπαϊκές πόλεις.
Ακτοπλοϊκά από Πειραιά, Blue Star και Hellenic Seaways κάνουν 8-11 ώρες ανάλογα με στάση σε Χίο. Συνήθως βραδινή αναχώρηση 19:00-20:00, άφιξη 04:00-06:00. Τιμές 45-60 ευρώ οικονομική, καμπίνες 80-130. Βολεύει αν μεταφέρεις αυτοκίνητο - το νησί το απαιτεί άλλωστε.
Υπάρχουν συνδέσεις με Χίο (2-3 ώρες), Λήμνο, Τουρκία (Αλικαρνασσός-Δικαλί). Η σύνδεση με Τουρκία λειτουργεί σε περιόδους χωρίς εντάσεις.
Το αεροδρόμιο της Μυτιλήνης είναι 7 χλμ νότια της πόλης, 10 λεπτά με αμάξι.
Πότε να πάτε
Μάιος-Ιούνιος και Σεπτέμβριος είναι τα καλύτερα. Θερμοκρασίες 22-28°C, θάλασσα κολυμβήσιμη (21-24°C), πρασινάδα που διατηρείται περισσότερο λόγω βόρειου κλίματος, λιγότερος κόσμος, τιμές 25-40% κάτω από peak. Ο Μάιος είναι ιδανικός για bird watching στην αλυκή.
Ιούλιος-Αύγουστος είναι ζεστός. Θερμοκρασίες 30-33°C, σποραδικά καύσωνες 37-38. Μελτέμι μέτριο στις δυτικές ακτές, περιορισμένο βόρεια και ανατολικά. Η Λέσβος δεν γεμίζει όσο Κυκλάδες, αλλά τον Αύγουστο όλα γίνονται πιο δύσκολα - χρειάζεται κράτηση.
Μάιος και πρώτο δεκαπενθήμερο Οκτωβρίου είναι καλά για όσους θέλουν γαστρονομία, χωριά και φύση χωρίς τον φόρτο του καλοκαιριού. Η σαρδέλα της Καλλονής πιάνεται κυρίως Ιούνιο-Σεπτέμβριο.
Χειμώνα η Μυτιλήνη έχει ζωή - είναι έδρα πανεπιστημίου και πρωτεύουσα νομού. Αξίζει για τσίπουρο με μεζέδες σε παλιά ουζερί. Βροχερός καιρός, θερμοκρασίες 8-14°C.
Πού θα μείνετε
Η Μυτιλήνη είναι καλή βάση αν θες πόλη και πρόσβαση σε όλο το νησί. Ξενοδοχεία 3-4 αστέρων, διαμερίσματα σε αναπαλαιωμένα νεοκλασικά, αρκετή επιλογή. Βγαίνεις για ψώνια, φαγητό, μουσεία με τα πόδια, μετακινείσαι με αυτοκίνητο στα υπόλοιπα.
Ο Μόλυβος είναι η πιο ατμοσφαιρική επιλογή για ζευγάρια και όσους θέλουν χωριό. Μικρά boutique ξενοδοχεία σε αρχοντικά, λίγα καταλύματα με θέα. Η Πέτρα δίπλα έχει παραλία και πιο πολλές επιλογές διαμονής.
Το Πλωμάρι ταιριάζει σε όσους θέλουν να βασίσουν το ταξίδι στη γαστρονομία και το ούζο. Οικογενειακά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα, όμορφες παραλίες σε κοντινή απόσταση, αυθεντικά ουζερί.
Η Σκάλα Καλλονής είναι επιλογή για bird watchers και όσους θέλουν κεντρική θέση στο νησί, με ρηχή παραλία και σαρδέλα καθημερινά. Η Βατερά νότια έχει τη μεγαλύτερη παραλία του νησιού (9 χλμ αμμουδιά), ιδανική για οικογένειες με παιδιά που θέλουν όλη μέρα παραλία.
Συμβουλές ταξιδιού
Για το ούζο, μην περιοριστείς σε ένα αποστακτήριο. Βαρβαγιάννης, Γιαννάτσης, Πιτσιλαδής - το καθένα έχει διαφορετικό προφίλ. Ρώτα για διάκριση ούζου (μονής απόσταξης με γλυκάνισο) και τσίπουρου (διπλής ή τριπλής). Πληρώνεις 10-20 ευρώ τη φιάλη ποιοτικού, αξίζει σαν δώρο.
Στα ουζερί του Πλωμαρίου ή της Μυτιλήνης, η τάξη μεζέδων είναι τελετουργική. Ξεκίνα με χταπόδι ψητό, τζατζίκι, κοπανιστή, συνέχισε με σαρδέλα Καλλονής ΠΟΠ, λαδοτύρι Μυτιλήνης ΠΟΠ, καλαμάρι, τέλος γιουβαρλάκια ή κρέας. Ούζο με νερό και πάγο, ή νερό δίπλα. Ο ντόπιος τρόπος είναι να μείνεις ώρες στο τραπέζι.
Για την αλυκή Καλλονής, πήγαινε νωρίς το πρωί (07:00-09:00) ή λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα - τα πουλιά είναι πιο ενεργά. Πάρε κιάλια, παρατηρητήρια υπάρχουν διάσπαρτα.
Στο απολιθωμένο δάσος, αφιέρωσε μισή μέρα τουλάχιστον - είναι τεράστιος χώρος και το μουσείο θέλει 1,5-2 ώρες. Οργανωμένη ξενάγηση αξίζει, χωρίς αυτή χάνεις πολλά.
Αγόρασε ελαιόλαδο από παραγωγούς της Αγιάσσου ή του Πλωμαρίου - η Λέσβος έχει εξαιρετική παραγωγή. Επίσης λαδοτύρι Λέσβου, φέτα, σαρδέλα κονσέρβα από την Καλλονή.
Στη Μυτιλήνη, περίπατος νύχτα στο φρούριο και την παραλιακή είναι υπέροχος - η πόλη φωτίζει καλά και ο κόσμος βγαίνει για τσίπουρο.
Προτεινόμενα προγράμματα
Αν σε τραβάει η Λέσβος - για γαστρονομικό ταξίδι, φθινοπωρινές διακοπές ή αυθεντική καλοκαιρινή εκδρομή - στον Ταξιδιάρη οργανώνουμε πακέτα με πτήσεις, ενοικίαση αυτοκινήτου, διαμονή σε 2-3 διαφορετικές βάσεις για να δεις σωστά το νησί, ξεναγήσεις σε αποστακτήρια και το απολιθωμένο δάσος. Στείλε μας ημερομηνίες και ενδιαφέροντα, επιστρέφουμε με εξατομικευμένη πρόταση σε 24 ώρες.