Η Πλατεία του Εμπορίου (Praça do Comércio) είναι η μεγαλοπρεπής «πύλη» της Λισαβόνας — μια τεράστια, ανοιχτή προς τον Τάγο πλατεία, πλαισιωμένη από κίτρινα νεοκλασικά κτίρια με στοές. Εδώ βρισκόταν το βασιλικό ανάκτορο πριν τον σεισμό του 1755· εδώ αποβιβάζονταν οι επισκέπτες που έφταναν με πλοίο. Είναι το σημείο όπου η πόλη συναντά το νερό — και το ωραιότερο ηλιοβασίλεμα του κέντρου.
Εκεί όπου ήταν το ανάκτορο
Για δύο αιώνες, σε αυτή τη θέση στεκόταν το Ribeira Palace — το βασιλικό ανάκτορο της Λισαβόνας, χτισμένο δίπλα στο νερό ώστε ο βασιλιάς να ελέγχει το λιμάνι και το εμπόριο των Ινδιών. Μαζί του, η βασιλική βιβλιοθήκη με 70.000 τόμους, αρχεία, χάρτες των ανακαλύψεων και έργα τέχνης.
Ο σεισμός του 1755 και η πυρκαγιά που ακολούθησε τα κατέστρεψαν ολοκληρωτικά. Χάθηκαν αναντικατάστατα ιστορικά τεκμήρια, ανάμεσά τους λεπτομερή αρχεία των ταξιδιών των θαλασσοπόρων.
Ο Μαρκήσιος του Πομπάλ αποφάσισε να μην ξαναχτίσει ανάκτορο. Στη θέση του δημιούργησε μια ανοιχτή, δημόσια πλατεία — σύμβολο μιας νέας εποχής, όπου το κέντρο δεν είναι πια η μοναρχία αλλά το εμπόριο και η πόλη. Εξ ου και το νέο όνομα: Πλατεία του Εμπορίου.
Η αρχιτεκτονική
Η πλατεία είναι τεράστια (περίπου 175×175 μέτρα) και ανοιχτή στη μία πλευρά προς τον Τάγο — μια σκόπιμη επιλογή, ώστε να λειτουργεί ως «πύλη» της πόλης για όσους έφταναν από τη θάλασσα.
- Τα κίτρινα κτίρια με τις στοές — πομπαλίνο στιλ, ομοιόμορφα, με καφέ και εστιατόρια στο ισόγειο.
- Ο Arco da Rua Augusta — η θριαμβική αψίδα προς τη Μπάιξα, με αλληγορικά γλυπτά και θέα από την κορυφή.
- Το ιππικό άγαλμα του Ζοζέ Α’ — στο κέντρο.
- Cais das Colunas — τα μαρμάρινα σκαλιά και οι δύο κολόνες που κατεβαίνουν στο νερό· εδώ αποβιβάζονταν επίσημοι επισκέπτες, και σήμερα κάθονται οι Λισαβονέζοι το ηλιοβασίλεμα.
Ιστορικές στιγμές
Η πλατεία υπήρξε σκηνικό κρίσιμων γεγονότων: το 1908 δολοφονήθηκαν εδώ ο βασιλιάς Κάρλος Α’ και ο διάδοχος, γεγονός που οδήγησε στην κατάργηση της μοναρχίας. Το 1974, στην Επανάσταση των Γαριφάλων, η πλατεία ήταν ένα από τα κεντρικά σημεία της αναίμακτης ανατροπής της δικτατορίας.
Πρακτικά
- Είσοδος: Δωρεάν (πλατεία). Μικρό εισιτήριο για την κορυφή της αψίδας.
- Πρόσβαση: Μετρό Terreiro do Paço· τραμ και λεωφορεία.
- Ώρα: Ηλιοβασίλεμα στα σκαλιά προς το ποτάμι.
- Προσοχή: Πλανόδιοι πωλητές· κατά τα άλλα ασφαλής και ζωντανή.
Τι να συνδυάσεις
Η πλατεία είναι το νότιο άκρο της Μπάιξα — περπάτησε τη Rua Augusta ως εδώ και κάτσε στα σκαλιά με θέα τον Τάγο. Ανατολικά ανηφορίζει η Αλφάμα, ενώ από την προκυμαία ξεκινούν τραμ και τρένα προς το Μπελέμ.