Το Κάστρο Σφόρτσα (Castello Sforzesco) είναι ένα από τα σύμβολα του Μιλάνου — ένα τεράστιο φρούριο του 15ου αιώνα, έδρα των δουκών Σφόρτσα, με πύργους, επάλξεις και αυλές. Σήμερα στεγάζει πολλά μουσεία, με αποκορύφωμα την ημιτελή **Pietà Rondanini**, το τελευταίο έργο που δούλευε ο Μιχαήλ Άγγελος όταν πέθανε. Πίσω του απλώνεται το Πάρκο Σεμπιόνε, ο μεγάλος πράσινος πνεύμονας της πόλης.
Το φρούριο των δουκών
Το Κάστρο Σφόρτσα χτίστηκε στη σημερινή του μορφή τον 15ο αιώνα από τον Φραντσέσκο Σφόρτσα, δούκα του Μιλάνου, πάνω στα ερείπια παλαιότερου φρουρίου των Βισκόντι. Οι Σφόρτσα το μετέτρεψαν σε λαμπρή ανακτορική αυλή — μία από τις σημαντικότερες της Αναγέννησης, όπου εργάστηκαν καλλιτέχνες όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και ο Μπραμάντε.
Στους αιώνες που ακολούθησαν, με τις ξένες κατοχές (Ισπανοί, Αυστριακοί, Γάλλοι), το κάστρο έγινε στρατώνας και φρούριο — σύμβολο της ξένης κυριαρχίας, οπότε οι Μιλανέζοι το μισούσαν. Παραλίγο να κατεδαφιστεί τον 19ο αιώνα· τελικά αναστηλώθηκε και μετατράπηκε σε πολιτιστικό κέντρο.
Η αρχιτεκτονική
Το κάστρο είναι επιβλητικό: τετράγωνο, με στρογγυλούς πύργους στις γωνίες, επάλξεις και μια εντυπωσιακή κεντρική είσοδο, τον Πύργο Φιλαρέτε. Μέσα, διαδοχικές αυλές — από την τεράστια στρατιωτική Piazza d’Armi ως τις πιο κομψές, ανακτορικές αυλές. Η είσοδος στους εξωτερικούς χώρους είναι δωρεάν και ευχάριστη για βόλτα.
Η Pietà Rondanini
Το πολυτιμότερο έκθεμα βρίσκεται σε δικό της χώρο: η Pietà Rondanini, το τελευταίο γλυπτό του Μιχαήλ Άγγελου.
Ο μεγάλος καλλιτέχνης δούλευε πάνω της στα τελευταία χρόνια της ζωής του, σε ηλικία άνω των 80, και τη σκάλιζε ακόμα λίγες μέρες πριν πεθάνει το 1564. Έμεινε ημιτελής — και ακριβώς αυτό την κάνει συγκλονιστική.
Σε αντίθεση με την τέλεια, νεανική Pietà του Βατικανού, εδώ οι μορφές της Παναγίας και του νεκρού Χριστού είναι επιμήκεις, λιτές, σχεδόν αποϋλοποιημένες — «μοντέρνες» αιώνες πριν την εποχή τους. Ο Μιχαήλ Άγγελος φαίνεται να εγκαταλείπει την τεχνική δεξιοτεχνία για να αναζητήσει κάτι βαθύτερα πνευματικό, στο κατώφλι του δικού του θανάτου. Είναι μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές στην ιστορία της τέχνης.
Τα μουσεία
Με ένα εισιτήριο, το κάστρο προσφέρει πολλά μουσεία:
- Μουσείο Αρχαίας Τέχνης — όπου και η Pietà.
- Πινακοθήκη — με έργα Μαντένια, Μπελίνι, Κορέτζιο.
- Sala delle Asse — μια αίθουσα με τοιχογραφημένη οροφή που αποδίδεται στον Λεονάρντο (δέντρα και κλαδιά που πλέκονται).
- Αιγυπτιακή συλλογή, μουσικά όργανα, εφαρμοσμένες τέχνες.
Πάρκο Σεμπιόνε
Πίσω από το κάστρο απλώνεται το Parco Sempione, ο μεγαλύτερος κεντρικός κήπος του Μιλάνου. Στην απέναντι άκρη υψώνεται η νεοκλασική Αψίδα της Ειρήνης (Arco della Pace). Το πάρκο έχει λιμνούλες, μονοπάτια, το ενυδρείο (Acquario) και τον Πύργο Branca (με ανελκυστήρα και πανοραμική θέα). Είναι ιδανικό για ανάσα και βόλτα.
Πρακτικά
- Είσοδος: Δωρεάν οι αυλές· ενιαίο εισιτήριο για τα μουσεία (δωρεάν ώρες κάποιες μέρες).
- Πρόσβαση: Μετρό Cairoli ή Cadorna.
- Χρόνος: 1-3 ώρες ανάλογα.
Τι να συνδυάσεις
Το κάστρο είναι κοντά στη «Μυστική Δείπνος» του Λεονάρντο (Santa Maria delle Grazie) — συνδύασέ τα σε μια «λεοναρδική» διαδρομή, αφού ο μεγάλος καλλιτέχνης εργάστηκε και στα δύο. Είναι επίσης λίγα λεπτά από την Πινακοθήκη Μπρέρα και το κέντρο.