Λίγες πόλεις έχουν όνομα τόσο φορτισμένο με ιστορία όσο η Αλεξάνδρεια. Ιδρύθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο, έγινε η λαμπρότερη μητρόπολη του ελληνιστικού κόσμου, φιλοξένησε τη θρυλική Βιβλιοθήκη και τον Φάρο —ένα από τα Επτά Θαύματα— και υπήρξε το βασίλειο της Κλεοπάτρας. Σήμερα είναι μια ζωντανή μεσογειακή πόλη με εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα από το Κάιρο: δροσερή θαλασσινή αύρα, ατμόσφαιρα κοσμοπολίτικη και νοσταλγική, με τη λαμπρή νέα Βιβλιοθήκη, το οχυρό στη θέση του Φάρου και ρωμαϊκές κατακόμβες. Για Έλληνες, έχει και μια ξεχωριστή, οικεία συγκίνηση.
Η «Νύφη της Μεσογείου»
Αν το Κάιρο είναι η χαοτική, φαραωνική καρδιά της Αιγύπτου, η Αλεξάνδρεια είναι το κοσμοπολίτικο, μεσογειακό της πρόσωπο. Απλωμένη κατά μήκος της ακτής, με δροσερή θαλασσινή αύρα και μια νοσταλγική, ελαφρώς ξεθωριασμένη κομψότητα, μοιάζει με άλλη χώρα. Και έχει ένα από τα πιο βαριά ονόματα στην ιστορία: ιδρύθηκε το 331 π.Χ. από τον Μέγα Αλέξανδρο και έγινε η λαμπρότερη μητρόπολη του ελληνιστικού κόσμου.
Ο χαμένος Φάρος και το οχυρό
Στην είσοδο του λιμανιού υψωνόταν κάποτε ο θρυλικός Φάρος της Αλεξάνδρειας, ένα από τα Επτά Θαύματα του αρχαίου κόσμου, που καθοδηγούσε τα πλοία επί αιώνες. Καταστράφηκε από διαδοχικούς σεισμούς, και στη θέση του, τον 15ο αιώνα, χτίστηκε το οχυρό Qaitbay — χρησιμοποιώντας, λέγεται, λίθους από τα ίδια τα ερείπια του Φάρου. Σήμερα δεσπόζει πάνω στο νερό, ένα από τα σύμβολα της πόλης, με υπέροχη θέα στη Μεσόγειο.
Η Βιβλιοθήκη, χθες και σήμερα
Η αρχαία Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ήταν το μεγαλύτερο κέντρο γνώσης της αρχαιότητας, με εκατοντάδες χιλιάδες παπύρους — και η καταστροφή της παραμένει μία από τις μεγάλες πληγές του πολιτισμού. Το 2002, η πόλη τίμησε αυτή την κληρονομιά με τη Bibliotheca Alexandrina: ένα εντυπωσιακό, σύγχρονο αρχιτεκτονικό αριστούργημα σε σχήμα κεκλιμένου ηλιακού δίσκου, με τεράστια αναγνωστήρια και μουσεία. Ένας φόρος τιμής στο αθάνατο πνεύμα της πόλης.
Ρωμαϊκά ίχνη και ελληνική μνήμη
Η Αλεξάνδρεια κρύβει κι άλλα στρώματα ιστορίας: τις υπόγειες ρωμαϊκές κατακόμβες Kom el-Shoqafa (μια μοναδική συνάντηση αιγυπτιακής, ελληνικής και ρωμαϊκής τέχνης), τη ρωμαϊκή κολόνα Pompey’s Pillar και ένα καλοδιατηρημένο ρωμαϊκό αμφιθέατρο. Για τους Έλληνες, η πόλη έχει ιδιαίτερη συγκίνηση: εδώ άκμασε επί αιώνες μια μεγάλη ελληνική κοινότητα, εδώ έζησε και έγραψε ο ποιητής Κ. Π. Καβάφης, και εδώ εδρεύει ακόμα το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας.
Η μεσογειακή αύρα
Πέρα από τα μνημεία, η ίδια η ατμόσφαιρα είναι η απόλαυση. Ένας περίπατος στην παραλιακή Corniche, ένας καφές σε ιστορικό ζαχαροπλαστείο, μια πιατέλα φρέσκα θαλασσινά σε ταβέρνα του λιμανιού — η Αλεξάνδρεια προσφέρει μια δροσερή, χαλαρή ανάσα, εντελώς διαφορετική από την ένταση της φαραωνικής Αιγύπτου.
Πρακτικά
- Πρόσβαση: Τρένο από Κάιρο (2,5-3 ώρες).
- Χρόνος: Ημερήσια εκδρομή (ή διανυκτέρευση).
- Must: Qaitbay, Bibliotheca, κατακόμβες, Corniche.
- Χαρακτήρας: Μεσογειακός, όχι φαραωνικός.
Τι να συνδυάσεις
Η Αλεξάνδρεια είναι η ιδανική εκδρομή από το Κάιρο και τις πυραμίδες, προσφέροντας μια μεσογειακή αντίθεση. Μη φύγεις χωρίς φρέσκα ψάρια — μέρος της αιγυπτιακής γαστρονομίας.