Νέο Φρούριο και Μαντράκι

Το Νέο Φρούριο της Κέρκυρας (Neo Frourio, στα βενετσιάνικα Fortezza Nuova) είναι το δεύτερο μεγάλο φρούριο της Παλιάς Πόλης — πολύ λιγότερο τουριστικό από το Παλαιό αλλά εξίσου εντυπωσιακό αρχιτεκτονικά. Στέκει στον λόφο του Αγίου Μάρκου στη βορειοδυτική γωνία της Παλιάς Πόλης, χτισμένο σε 69 χρόνια (1576-1645) από τους Βενετσιάνους ως νέα οχύρωση μετά την οθωμανική πολιορκία του 1537. Σήμερα αξίζει επίσκεψη κυρίως για την πανοραμική θέα και την αυθεντική βενετσιάνικη αρχιτεκτονική.

Η ιστορία

Πρώτη οθωμανική πολιορκία 1537

Στις 27 Αυγούστου 1537, 40.000 Οθωμανοί υπό τον περίφημο πειρατή Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσσα πολιόρκησαν την Κέρκυρα. Παρά την επιτυχή άμυνα του Παλαιού Φρουρίου, οι εξωτερικοί κάτοικοι της πόλης:

• 20.000 Κερκυραίοι στο εξωτερικό τμήμα της πόλης ή απήχθησαν ως σκλάβοι.
• Καταστράφηκαν σπίτια και εκκλησίες εξωτερικά των τειχών.
• Φωτιά σε γύρω χωριά.

Το Δημοτικό Συμβούλιο της Κέρκυρας στείλε διαμαρτυρία στη Βενετία ζητώντας νέες οχυρώσεις για την περιοχή εκτός των τειχών του Παλαιού Φρουρίου.

Σχεδιασμός και κατασκευή (1576-1645)

Η Βενετία στείλε τον περίφημο στρατιωτικό μηχανικό Ferrante Vitelli (1500-1582) — ένα από τους κορυφαίους ειδικούς οχυρώσεων της εποχής. Ο Vitelli σχεδίασε εκτεταμένο αμυντικό σύστημα:

• Νέο Φρούριο στον λόφο Αγίου Μάρκου (35μ. ύψος).
• Νέα τείχη που περιέκλειαν ολόκληρη την παλιά πόλη (όχι μόνο το Παλαιό Φρούριο).
• Σύστημα πυρηνικής σύνδεσης μεταξύ των δύο φρουρίων.

Η οικοδόμηση διήρκεσε 69 χρόνια (1576-1645) σε διαδοχικές φάσεις, με πολλούς διαφορετικούς αρχιτέκτονες μετά τον Vitelli. Στους 17ο αιώνα θεωρήθηκε ένα από τα ισχυρότερα φρούρια της Μεσογείου.

Δεύτερη οθωμανική πολιορκία 1716

Το Νέο Φρούριο αποδείχθηκε κρίσιμο στη δεύτερη οθωμανική πολιορκία του 1716. 30.000 Οθωμανοί υπό τον Δάμας Πασά πολιόρκησαν για 42 ημέρες — αλλά τα διπλά φρούρια (Παλαιό + Νέο) κρατήθηκαν.

Ο Γερμανός στρατηγός Σχουλεμβέργη (Schulenburg), που οδήγησε την άμυνα, οργάνωσε αποτελεσματικά τη χρήση και των δύο φρουρίων — οι Οθωμανοί δεν μπόρεσαν να επιτεθούν από καμία πλευρά χωρίς να δεχθούν πυρά από αμφότερα.

Γαλλική, αγγλική, ελληνική περίοδος

• Γάλλοι (1797-1814): μερικές αλλαγές, χρήση ως στρατώνες.
• Άγγλοι (1815-1864): εκτεταμένες αναβαθμίσεις με νέα κτίρια μέσα στο φρούριο. Οι περισσότερες σύγχρονες κατασκευές είναι βρετανικής εποχής.
• Ελληνική (1864-σήμερα): στρατιωτική χρήση μέχρι τη δεκαετία 1980, πολιτιστικό μνημείο από τότε.

Η αρχιτεκτονική

Διαστάσεις και τοποθεσία

Το Νέο Φρούριο εκτείνεται σε εκτεταμένη ζώνη στον λόφο του Αγίου Μάρκου:

• Ύψος: 35-50 μέτρα πάνω από τη θάλασσα.
• Επιφάνεια εντός τειχών: ~6 εκτάρια.
• Πάχος τειχών: 5-10 μέτρα.
• Διάφορα επίπεδα: εξωτερικά τείχη + εσωτερικά + κορυφή.

Δύο επίπεδα

Όπως στο Παλαιό Φρούριο, υπάρχουν δύο διακριτά επίπεδα:

• Κάτω επίπεδο: τα εξωτερικά τείχη και προμαχώνες, οι αποθήκες πυρομαχικών.
• Πάνω επίπεδο (κορυφή): η βρετανική κατοικία διοίκησης, βιβλιοθήκη, παλιοί στρατώνες.

Λιοντάρια Αγίου Μάρκου

Στις εξωτερικές προσόψεις των τειχών, σκαλιστά λιοντάρια του Αγίου Μάρκου (σύμβολο της Βενετίας) σε πολλά σημεία:

• Κύρια είσοδος: μεγάλο σκαλιστό λιοντάρι πάνω από την πύλη.
• Γωνίες: μικρότερα λιοντάρια.
• Επιγραφές βενετσιάνικες.

Τι θα δεις σήμερα

Είσοδος

Δύο εισόδους:

• Νότια είσοδος (από οδό Σολωμού): ανηφόρα από Παλιά Πόλη.
• Ανατολική είσοδος (από οδό Δονζελότ): από το λιμάνι.

Εξωτερικά τείχη

Πέτρινα τείχη πάχους 5-10 μέτρων σε τέλεια κατάσταση. Στις πλευρές, κανονιοθυρίδες, πύργοι παρατήρησης, σκάλες ανάβασης.

Κάτω επίπεδο

• Παλιά αποθήκη πυρομαχικών σε θολωτό κτίριο.
• Παλιοί στρατώνες βρετανικής εποχής (1820s).
• Πέτρινα μονοπάτια που ανηφορίζουν στο πάνω επίπεδο.

Πάνω επίπεδο

Στην κορυφή του λόφου Αγίου Μάρκου:

• Κτίριο διοίκησης βρετανικής εποχής, σε νεοκλασικό ύφος.
• Παλιά αγγλικανική εκκλησάκι.
• Πανοραμική θέα 360°:
  • Δυτικά: Παλιά Πόλη με τα παστέλ κτίρια.
  • Ανατολικά: λιμάνι, Παλαιό Φρούριο, ανοιχτή θάλασσα.
  • Νότια: αεροδρόμιο, Κανόνι, Ποντικονήσι.
  • Βόρεια: Νέα Πόλη Κέρκυρας, ορεινό εσωτερικό.

Παλιές οχυρώσεις βρετανικής εποχής

Πολλά κτίρια εντός φρουρίου είναι βρετανικής εποχής (1820s-1860s):

• Αξιωματική κατοικία.
• Νοσοκομείο στρατιωτικό.
• Φυλακές.
• Εκκλησάκι αγγλικανικό.

Συναυλίες και εκδηλώσεις

Το Νέο Φρούριο φιλοξενεί καλοκαιρινές εκδηλώσεις:

• Συναυλίες κλασικής μουσικής.
• Θεατρικές παραστάσεις.
• Φεστιβάλ Κέρκυρας.

Η ακουστική στους εσωτερικούς θολωτούς χώρους είναι εξαιρετική.

Το Μαντράκι

Στους πρόποδες των δύο φρουρίων (μεταξύ τους), βρίσκεται το Μαντράκι — το παλιό βενετσιάνικο λιμάνι της Κέρκυρας.

Ιστορία

Στους βενετσιάνικους χρόνους (1386-1797), το Μαντράκι ήταν το κύριο εμπορικό και ναυτικό λιμάνι της Κέρκυρας. Εδώ:

• Σταθμεύονταν τα βενετσιάνικα πολεμικά πλοία.
• Φορτώνονταν εμπορικά πλοία προς Βενετία και Ανατολική Μεσόγειο.
• Λειτουργούσαν τα νεώσοικα (αρσενάλι) — μεγάλα τοξωτά κτίρια όπου χτίζονταν και επισκευάζονταν πλοία.

Τα νεώσοικα (Arsenale)

Σώζονται μέρος των βενετσιάνικων νεώσοικων στη βόρεια άκρη του Μαντρακίου:

• Πέτρινες τοξωτές αποθήκες ~30 μέτρα μήκος έκαστη.
• Δύσκολα διατηρημένα, αλλά εμβληματικά.
• Χρησιμοποιούνταν για κατασκευή και επισκευή πλοίων.

Σήμερα τα νεώσοικα στεγάζουν ορισμένες πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά όχι τακτικά επισκέψιμα.

Σύγχρονη χρήση

Σήμερα το Μαντράκι είναι:

• Μαρίνα για ψαροκάικα και μικρά γιοτ.
• Δίπλα η Παλιά Αγορά της Κέρκυρας — ψαρομαγαζιά, λαχανικά, μυρωδικά. Καθημερινή λαϊκή.
• Καφέ-ταβέρνες στους πρόποδες των φρουρίων.
• Σταθμός βαρκών για σύντομες εκδρομές στα νησάκια Βίδος και Ποντικονήσι.

Παλιά Αγορά

Στην πλατεία της Παλιάς Αγοράς δίπλα στο Μαντράκι, καθημερινή λαϊκή — από τις πιο αυθεντικές εμπειρίες της Κέρκυρας:

• Ψαρομαγαζιά με φρέσκο ψάρι ντόπιο.
• Λαχανικά από κερκυραϊκά αγροκτήματα.
• Τυριά ντόπια (μυζήθρα, ανθότυρο, κεφαλοτύρι).
• Ψωμί από παραδοσιακούς φούρνους.

Καλύτερα πρωί 07:00-12:00 όταν είναι ζωντανή.

Νησάκι Βίδος

Από Μαντράκι αναχωρούν βαρκάκια προς το νησάκι Βίδος, 15 λεπτά διαδρομή. Μικρό νησί ~1.5χλμ. έκταση, σήμερα κατοικείται μόνο από έναν φύλακα και πολλές αλεπούδες.

Τι θα δεις

• Πεύκα και κυπαρίσσια: άγρια φύση.
• Παραλίες βότσαλα: ήσυχες, σχεδόν ιδιωτικές.
• Παλιό φρούριο βενετσιάνικο σε ερείπια.
• Ναζιστικός μπούνκερ του Β’ Παγκοσμίου.
• Σερβικός νεκροταφείο — 20.000 Σέρβοι στρατιώτες που πέθαναν στην Κέρκυρα κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σημαντικός μνημειακός χώρος.

Τιμή βάρκας: 5€ μετ’ επιστροφής. Αναχωρήσεις κάθε 30 λεπτά καλοκαίρι.

Πρακτικές πληροφορίες

Παρκάρισμα

Δεν υπάρχει στο Νέο Φρούριο. Παρκάρισμα:

• Νέου Λιμένα (δωρεάν).
• Σαρόκο (επί πληρωμή).
• Σπιανάδα (επί πληρωμή).

Φόρα

• Παπούτσια κλειστά (ανηφορικά μονοπάτια, σκαλιά).
• Καπέλο, αντηλιακό, νερό.
• Ζακέτα για βραδινή επίσκεψη.

Συνδυαστικό εισιτήριο

Συνδυαστικό 14€ (3 ημέρες):

• Παλαιό Φρούριο.
• Νέο Φρούριο.
• Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας.
• Μουσείο Ασιατικής Τέχνης.

Σχεδόν δωρεάν το Νέο Φρούριο σε αυτή την περίπτωση.

Φωτογραφικές ώρες

• Πρωί 09:00-11:00: λιγότεροι τουρίστες.
• Απόγευμα 16:00-18:00: χρυσή ώρα.
• Νύχτα: φωτισμένο εξωτερικά (κλειστό για είσοδο).

Σύσταση

Το Νέο Φρούριο είναι λιγότερο ‘must-see’ από το Παλαιό, αλλά αξίζει αν έχεις:

• Τρίτη ημέρα στην Παλιά Πόλη μετά από Παλαιό Φρούριο και μουσεία.
• Συνδυαστικό εισιτήριο που το συμπεριλαμβάνει — σχεδόν δωρεάν.
• Ενδιαφέρον για αρχιτεκτονική βενετσιάνικη και αμυντική.

Ιδανικά συνδυάζεις πρωί Νέο Φρούριο + μεσημέρι Μαντράκι (φαγητό σε ψαροταβέρνα) + απόγευμα βόλτα στην Παλιά Αγορά + βραδινό Λιστόν. Έτσι έχεις πλήρη ημέρα της παλιάς πόλης σε διαφορετικά πρόσωπα.

Από την κορυφή του Νέου Φρουρίου, οι φωτογραφίες της Παλιάς Πόλης είναι μερικές από τις καλύτερες που μπορείς να βγάλεις στην Κέρκυρα — όλη η πόλη ορατή σε panorama.