Βολίμες & Άνω Βολίμες Ζακύνθου

Γεωγραφία και γειτονικά χωριά

Η περιοχή των Βολιμών αποτελείται από δύο ξεχωριστά χωριά:

• Κάτω Βολίμες σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρα, με περίπου 350 κατοίκους
• Άνω Βολίμες σε υψόμετρο 480 μέτρα, με περίπου 475 κατοίκους

Μεταξύ των δύο υπάρχει μικρός ανηφορικός δρόμος 2 χιλιομέτρων με ωραία θέα προς τα νότια του νησιού. Τα δύο χωριά αποτελούν στην ουσία έναν ενιαίο οικισμό που μοιράζεται εκκλησία, σχολείο και παραδόσεις — απλά είναι διαλυμένος στις δύο πλαγιές του Σκοπί όρους.

Στην κορυφή του όρους Σκοπί (περίπου 488 μέτρα) υπάρχει πανοραμική θέα προς όλη τη δυτική Ζάκυνθο, τις νησίδες Μυζήθρες, και σε καθαρές μέρες μέχρι τις ακτές της Κεφαλονιάς. Υπάρχει δρόμος με βατό χωμάτινο μονοπάτι τα τελευταία 500 μέτρα — κάνει για περπάτημα 20 λεπτών από την πλατεία των Άνω Βολιμών.

Κοντινά χωριά που αξίζει να δεις μαζί με τις Βολίμες σε μια ημερήσια εκδρομή:

• Μαριές (10 χλμ νότια) — παραδοσιακό χωριό με βυζαντινές εκκλησίες
• Αγία Ελένη Βολιμών — μικρός οικισμός με σπάνια τοιχογραφημένη εκκλησία του 15ου αιώνα
• Κρυονέρι — μικρή παραλία-λιμανάκι στα βόρεια με ψαροταβέρνες

Τα χαλιά και η οικοτεχνία

Η μεγαλύτερη πολιτιστική ιδιαιτερότητα των Βολιμών είναι η χειροτεχνία. Από τα τέλη του 19ου αιώνα οι γυναίκες του χωριού ύφαιναν στον αργαλειό το χειμώνα — τρεις ή τέσσερις μήνες κάθε χρόνο — χαλιά, κιλίμια, τραπεζομάντηλα και κεντήματα.

Τα περισσότερα υφαντά χρησιμοποιούν φυσικές βαφές από τοπικά φυτά: βασιλικό για πράσινο, παντζάρι για κόκκινο, φύλλα καρυδιάς για καφετί, τσουκνίδα για κίτρινο. Τα σχέδια είναι γεωμετρικά — ρόμβοι, λωρίδες, σταυροί — και κληρονομιούνται από γενιά σε γενιά.

Σήμερα η τέχνη έχει μειωθεί πολύ — οι νεότερες γυναίκες δεν μαθαίνουν πλέον στο σπίτι — αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν 10-15 νοικοκυριά που δουλεύουν. Τα προϊόντα τους πωλούνται:

• Σε πάγκους έξω από τα σπίτια κατά μήκος του κεντρικού δρόμου — η πιο αυθεντική εμπειρία. Θα δεις κυρίες 60-80 χρονών να κάθονται σε καρέκλες έξω με τα υφαντά τους διπλωμένα σε σωρούς.
• Στο κατάστημα «Αγροτικός Συνεταιρισμός Βολιμών» — ένας μικρός συνεταιρισμός που συγκεντρώνει υφαντά, ελαιόλαδο και μέλι από τοπικούς παραγωγούς.

Τιμές: Μικρά τραπεζομάντηλα 15-30 ευρώ, μεσαία χαλιά 100-250 ευρώ, μεγαλύτερα 300-500 ευρώ. Είναι δίκαιες τιμές — τα υφαντά χρειάζονται 40-100 ώρες εργασίας το καθένα και δεν επαναλαμβάνονται δύο φορές το ίδιο σχέδιο.

Το κρασί Verdea

Η Verdea είναι το παραδοσιακό λευκό κρασί της Ζακύνθου, προστατευόμενο με νομική «Ονομασία Κατά Παράδοση». Το όνομα προέρχεται από το ιταλικό «verde» (πράσινο) που παραπέμπει στο ημιπράσινο χρώμα του και στα ελαφρώς άγουρα σταφύλια που παραδοσιακά συμμετέχουν στην παραγωγή του ώστε να αυξηθεί η οξύτητα.

Η Verdea είναι μίγμα ποικιλιών — πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 50% Σκιαδόπουλο, τη βασική τοπική ποικιλία, και μπορεί να συμπεριλάβει μέχρι και 16 άλλες ποικιλίες όπως Κατσακούλιας, Γουστολίδι, Ροβέρτι, Παύλος και άλλες. Αυτή η σύνθεση δίνει χαρακτηριστική γεύση — ξηρό, ελαφρώς οξινόγευστο, με αρώματα ώριμου μήλου και λευκών λουλουδιών. Ιδανικό με ψάρι, θαλασσινά και την παραδοσιακή σαλάτσα.

Οινοποιεία Βολιμών που αξίζει επίσκεψη:

• Οινοποιείο Κομούτου — ιστορικός οινοπαραγωγός από το 1957. Παράγει Verdea με πολυετή παράδοση. Διαθέτει χώρο επίσκεψης με οινογευσία και πώληση κρασιών.
• Οινοποιείο Αυγερινό Βολιμών — μικρότερη παραγωγή αλλά αποκλειστικά τοπικές ποικιλίες. Ο οινοποιός σε δέχεται προσωπικά αν κανονίσεις επίσκεψη με τηλέφωνο.

Τιμή μπουκαλιού στο οινοποιείο: 5-12 ευρώ για βασική Verdea, 15-25 ευρώ για premium κρασιά παλαίωσης.

Τι να φας στις ταβέρνες

Οι ταβέρνες των Βολιμών είναι από τις καλύτερες θέσεις στο νησί για αυθεντικό ζακυνθινό φαγητό.

Κλασσικά πιάτα που πρέπει να δοκιμάσεις:

• Κόκορας στιφάδο — ο κόκορας βράζει αργά με σάλτσα τομάτας, σκόρδο, μπαχαρικά και συχνά κόκκινο κρασί. Σερβίρεται με χωριάτικο ψωμί να βουτάς στη σάλτσα. Μερίδα 12-15 ευρώ.
• Σαλάτσα ζακυνθινή — χαρακτηριστική κόκκινη σάλτσα με πολύ σκόρδο, ξύδι, σκληρό σκιαδόπουλο τυρί και ελαιόλαδο. Σερβίρεται ως ορεκτικό ή συνοδευτικό σε κρέατα.
• Σκορδοστούμπι — μελιτζάνες με σκόρδο, ξύδι και χοντρή τομάτα, μαγειρεμένες αργά σε πήλινο σκεύος. Μπορείς να το φας ως ορεκτικό ή κύριο πιάτο.
• Αρνάκι σγκατζέτα — νεαρά αρνάκια ψητά ή βραστά με ρίγανη και ελαιόλαδο. Χαρακτηριστικό πασχαλινό πιάτο που σερβίρεται όλο τον χρόνο σε καλές ταβέρνες.
• Σπλήνα γεμιστή με καυτερό τυρί (ντόπιος) — τοπική εξειδίκευση που βρίσκεις μόνο εδώ. Η σπλήνα γεμίζεται με αλμυρό ντόπιο κατσικίσιο τυρί και ψήνεται στην πλάκα. Χαρακτηριστικά χυμώδης.

Οι πιο αγαπημένες ταβέρνες:

• Ταβέρνα Αρτεμώνας στις Άνω Βολίμες — οικογενειακή, μαγειρευτά κάθε μέρα, φτιάχνουν μόνοι τους το ψωμί. Μέσος λογαριασμός 18-22 ευρώ.
• Ταβέρνα «Το Αρχοντικό» στις Κάτω Βολίμες — λίγο πιο εορταστική ατμόσφαιρα, ιδανική για τα βράδια, ζωντανή παραδοσιακή μουσική τα σαββατοκύριακα Ιουλίου-Αυγούστου.
• Ταβέρνα Πλατάνου στον Άγιο Νικόλαο Βολιμών (κάτω στο λιμάνι) — ψάρι, θαλασσινά και Verdea. Ιδανική αν θες να κάνεις Ναυάγιο και μετά μεσημεριανό.

Ο Άγιος Νικόλαος Βολιμών

Δέκα χιλιόμετρα κάτω από τις Βολίμες στη θάλασσα βρίσκεται ο Άγιος Νικόλαος — μικρό λιμανάκι-χωριό με μεγάλη τουριστική σημασία: από εδώ αναχωρούν τα πιο τοπικά και γρήγορα δρομολόγια για Ναυάγιο (20 λεπτά βαρκάδα) και Γαλάζιες Σπηλιές (10 λεπτά).

Το χωριό έχει:

• Λιμανάκι με πρόσβαση σε βαρκάκια (10+ σκάφη αναχώρησης ανά ημέρα)
• 3-4 ψαροταβέρνες με θέα στη θάλασσα
• Μικρή αμμουδερή παραλία (100 μέτρα μήκος) με ρηχά νερά — καλή για παιδιά
• Κέντρο καταδύσεων που οργανώνει snorkeling και βυθοσκοπήσεις στα γύρω σπήλαια

Αν σχεδιάζεις να κάνεις Ναυάγιο, ο καλύτερος συνδυασμός είναι:

• Πρωί: Βαρκάδα Ναυάγιο από Άγιο Νικόλαο Βολιμών στις 9:30
• 11:00: Γαλάζιες Σπηλιές
• 12:30: Μπάνιο στην παραλία του Άγιου Νικολάου
• 13:30: Μεσημεριανό στην ταβέρνα Πλατάνου με φρέσκο ψάρι
• 15:30: Ανέβασμα στις Άνω Βολίμες για χαλιά και καφέ
• 17:00: Επιστροφή

Συμβουλές

• Αφίξεις το πρωί: Κλείσε τη βαρκάδα για Ναυάγιο από Άγιο Νικόλαο για τις 9:00-9:30. Αν φτάσεις 10:00, τα σκάφη είναι ήδη πολύ φορτωμένα.
• Μεσημέρι: Στις ταβέρνες των Άνω Βολιμών πήγαινε πριν τις 14:30 αν θες μεσημεριανό — μετά κλείνουν. Στο λιμανάκι του Αγίου Νικολάου οι ψαροταβέρνες δουλεύουν συνεχώς μέχρι τις 17:00.
• Αγορές: Αν δεν έχεις χρόνο να σταματήσεις σε πάγκους υφαντών, ο συνεταιρισμός στο κέντρο του χωριού έχει ικανοποιητική ποικιλία.
• Βενζίνη: Γέμισε πριν ανέβεις. Το κοντινότερο πρατήριο είναι στις Αλυκές — στις Βολίμες δεν υπάρχει.
• Μην προσπαθήσεις νυχτερινή επιστροφή με αυτοκίνητο χωρίς προσοχή: Ο δρόμος έχει στροφές και χωρίς καλή ορατότητα.