Στα στενά της Χώρας μπορεί να βρεθείς ξαφνικά μπροστά σε ένα τεράστιο λευκό πουλί που περπατάει χαλαρά - ένας πελεκάνος. Αυτός είναι ο Πέτρος, η επίσημη μασκότ της Μυκόνου εδώ και 65+ χρόνια, μια ιστορία που ξεκίνησε το 1958 και περιλαμβάνει διεθνή διαμάχη μεταξύ νησιών, βασιλικά δώρα από την Τζάκι Κένεντι και ένα από τα πιο παράξενα δικαστικά προηγούμενα της ελληνικής δικαιοσύνης.
Πώς ξεκίνησε
Το 1958, ένας ντόπιος ψαράς της Μυκόνου, ο Βασίλης Μαλαμάτενιος, βρήκε στα ανοιχτά της Μυκόνου ένα πληγωμένο πελεκάνο - πιθανώς από αποπλανημένο μεταναστευτικό σμήνος. Τον πήρε στη στεριά, τον φρόντισε, και ο πελεκάνος έμεινε στο νησί.
Πήρε το όνομα “Πέτρος” - μια αναφορά σε διπλή σημασία. Στα ελληνικά “πέτρος” σημαίνει “πέτρα”, αλλά μεταφορικά λέγεται για κάποιον “παλιό και γκρινιάρικο”. Η ντόπια κοινότητα του βρήκε αυτό το χαρακτηριστικό αστείο.
Ο Πέτρος έζησε στη Χώρα για 27 χρόνια. Περπατούσε ελεύθερα στα στενά, μπροστά σε ταβέρνες, στο λιμάνι. Δεχόταν ταϊσμα από ντόπιους και επισκέπτες, πόζαρε σε αμέτρητες φωτογραφίες, και έγινε μέρος της ίδιας της ταυτότητας του νησιού.
Η διαμάχη Μυκόνου - Τήνου
Στις δεκαετίες του 1970, ο Πέτρος μερικές φορές πετούσε στη γειτονική Τήνο και έμενε εκεί για ώρες ή μέρες. Κάποια στιγμή Τηνιακοί ψαράδες τον βρήκαν τραυματισμένο και τον φρόντισαν. Όταν οι Μυκονιάτες πήγαν να τον πάρουν πίσω, οι Τηνιακοί αρνήθηκαν να τον επιστρέψουν - υποστηρίζοντας ότι έγινε δικός τους.
Η υπόθεση πήγε στα δικαστήρια. Είναι η πρώτη (και τελευταία) δικαστική υπόθεση κηδεμονίας πτηνού στην ελληνική νομική ιστορία. Το δικαστήριο αποφάσισε υπέρ της Μυκόνου με βάση το ότι ο πελεκάνος “αναγνωρίσθηκε σταθερά στα Μυκονιάτικα στενά”. Ο Πέτρος επέστρεψε.
Ο θάνατος και η διαδοχή
Τον Δεκέμβριο του 1985, ο Πέτρος χτυπήθηκε από αυτοκίνητο σε κεντρικό δρόμο και πέθανε. Η είδηση κάλυψε διεθνείς εφημερίδες - ήταν τότε ένα από τα πιο φωτογραφημένα ζώα στον κόσμο.
Στους επόμενους μήνες, τρεις νέοι πελεκάνοι έφτασαν στη Μύκονο σε δωρεές από προσωπικότητες:
-
Η Τζάκι Κένεντι-Ωνάση δώρισε ένα θηλυκό πελεκάνο που ονομάστηκε “Ειρήνη”. Η Τζάκι ήταν συχνή επισκέπτρια της Μυκόνου τα 80s.
-
Ο Ζωολογικός Κήπος του Αμβούργου χάρισε άλλο ένα πελεκάνο, που ονομάστηκε επίσης “Πέτρος” προς τιμή του προκάτοχου.
-
Τρίτος πελεκάνος ήρθε από ντόπιους.
Σήμερα ζουν στη Μύκονο 2-3 πελεκάνοι, όλοι αναφερόμενοι ως “Πέτρος” σε διαφορετικά μέρη της Χώρας. Η συνέχεια εξασφαλίζεται.
Πού να τον δεις
Οι σημερινοί πελεκάνοι περιφέρονται κυρίως:
-
Στο λιμάνι της Χώρας, ειδικά τις πρωινές ώρες όταν ψαράδες ξεφορτώνουν και τους ταΐζουν φρέσκα ψαράκια.
-
Στα στενά γύρω από τα Ματογιάννια, σε διάφορες ώρες της ημέρας.
-
Στην Παραλία της Χώρας (Mεγάλη Άμμος), όπου περπατούν στην άμμο.
Δεν υπάρχει σταθερό πρόγραμμα ή ωράριο - οι πελεκάνοι είναι ελεύθεροι. Είναι ζήτημα τύχης πότε θα τους δεις.
Συμβουλές αν τον συναντήσεις
-
Μην τον αγγίξεις. Ο Πέτρος είναι άγριο πτηνό, παρότι ήρεμος. Αγγίγματα τον στρεσάρουν.
-
Ταΐσιμο μόνο με ψάρι. Όχι ψωμί, σνακς ή τίποτα άλλο. Καλύτερα να μην τον ταΐσεις καθόλου - υπάρχει σχεδιασμένο πρόγραμμα διατροφής από ντόπιους εθελοντές.
-
Φωτογραφίες ναι, αλλά χωρίς flash. Το flash τον τρομάζει.
-
Δώσ’ του χώρο. Αν τον πλησιάζουν 20+ άτομα ταυτόχρονα, μπορεί να γίνει επιθετικός. Πρόσεξε τα παιδιά - ο Πέτρος είναι μεγαλύτερος από όσο φαίνεται και έχει ισχυρό ράμφος.
-
Μην τον ακολουθήσεις παρά την θέλησή του. Αν φεύγει, άσ’ τον.
Συμβολισμός
Ο Πέτρος έγινε σύμβολο της Μυκόνου με τρόπο που ξεπερνά τη φολκλορική διάσταση. Είναι ο επίσημος μασκότ τόσο της Δημοτικής Αρχής όσο και της τοπικής τουριστικής ταυτότητας.
Θεωρείται από κάποιους τόσο τρανός σύμβολο όσο οι ανεμόμυλοι και η Παραπορτιανή. Στις χιλιάδες τουριστικές αναμνηστικές, ο Πέτρος εμφανίζεται σε εικονογραφήσεις, μπρελόκ, μπλουζάκια.
Πέρα από τη συμβολική του αξία, ο Πέτρος είναι από τις λίγες περιπτώσεις άγριου ζώου που έγινε μέρος της καθημερινής ζωής μιας πόλης - μια σύμπραξη ανθρώπου και φύσης που είναι σπάνια στον σύγχρονο κόσμο.