Το Μπούρτζι είναι μια μικρή χερσόνησος που μπαίνει στη μέση του λιμανιού της Σκιάθου και χωρίζει το παλιό λιμάνι (ανατολικά) από το νέο εμπορικό λιμάνι (δυτικά). Το όνομά του προέρχεται από το μικρό ενετικό φρούριο που έχτισαν εκεί το 1207 οι αδελφοί Γκίζη για προστασία από τους πειρατές. Το αρχικό φρούριο καταστράφηκε το 1660 από τον ενετικό στόλο του Φραντσέσκο Μοροζίνι, αλλά η ίδια η χερσόνησος — γεμάτη πεύκα, με φρέσκο αέρα ακόμα και τις πιο ζεστές μέρες και πανοραμική θέα 360° — έχει παραμείνει το πιο χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς της Χώρας.
Το φρούριο των Γκίζη
Το 1207, μετά την Τέταρτη Σταυροφορία και την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (1204), οι αδελφοί Andrea και Geremia Γκίζη (Ghisi) — Ενετοί ευγενείς — πήραν τη Σκιάθο ως μέρος της μεσαιωνικής ενετικής αυτοκρατορίας στη Ρωμανία. Για να προστατεύσουν τον πληθυσμό του νησιού από τις επιθέσεις των πειρατών, έχτισαν ένα μικρό φρούριο στη χερσόνησο που βρίσκεται ακριβώς στη μέση του λιμανιού — χαλούσαν τη φυσική θάλασσα σε «φιάλη», κάτι που θα έμπαινε ακόμα στη μέση.
Το φρούριο ήταν σχετικά μικρό αλλά καλά εξοπλισμένο: δύο κυκλικοί πύργοι δεξιά-αριστερά από την κεντρική πύλη, επάλξεις, πυργίσκοι, στέρνα για πόσιμο νερό, και παρεκκλήσιο του Αγίου Γεωργίου — του προστάτη των Ενετών. Το παρεκκλήσιο πιθανότατα χτίστηκε από τους ίδιους τους Γκίζη.
Το φρούριο λειτούργησε για 453 χρόνια. Καταστράφηκε το 1660 κατά την οθωμανική κυριαρχία, όταν ο ενετικός στόλος υπό τον Φραντσέσκο Μοροζίνι — ο ίδιος που αργότερα θα βομβαρδίσει τον Παρθενώνα το 1687 — επετέθη στο νησί και το κατέστρεψε. Τι απομένει σήμερα είναι μικρό: τμήματα του τείχους, η στέρνα, το παρεκκλήσιο του Αγίου Γεωργίου. Αρκετά για να καταλάβεις τη γεωμετρία, όχι για να δεις το σύνολο.
Μια δεύτερη φάση: το σχολείο του 1906
Το 1906, στο κέντρο της χερσονήσου χτίστηκε ένα νεοκλασικό κτίριο ως δημοτικό σχολείο, δωρεά του εθνικού ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού. Λειτούργησε ως σχολείο για δεκαετίες — αναφέρεται μάλιστα και στα έργα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ο οποίος ζούσε στην απέναντι πλευρά του λιμανιού. Σήμερα το κτίριο φιλοξενεί το πολιτιστικό κέντρο του δήμου Σκιάθου, με θέατρο, μικρές εκθέσεις και συναυλίες το καλοκαίρι.
Σημερινή εμπειρία
Το Μπούρτζι σήμερα είναι ουσιαστικά ένα μικρό πάρκο-μπαλκόνι πάνω από τα δύο λιμάνια. Τα πεύκα που καλύπτουν τη χερσόνησο δημιουργούν ένα μοναδικό μικρο-κλίμα: ακόμα και τις πιο ζεστές μέρες του Αυγούστου, εδώ πάντα περνάει ένας ελαφρύς αέρας. Η θέα είναι 360° — από τη μια μεριά το παλιό λιμάνι με τα καΐκια και τις ψαροταβέρνες, από την άλλη το νέο λιμάνι με τα ferry και τα μπαρ.
Υπάρχουν 3-4 καφέ-μπαρ και εστιατόρια στη χερσόνησο. Οι τιμές είναι λίγο πιο ψηλά από ό,τι στο λιμάνι (περίπου 20-30% παραπάνω σε ποτά), αλλά η θέα και η ατμόσφαιρα το δικαιολογούν. Το ηλιοβασίλεμα είναι το κλασικό σημείο ραντεβού — αν θες θέση, πήγαινε 30-45 λεπτά πριν τη δύση.
Συμβουλές για τη βραδινή εμπειρία
Το Μπούρτζι είναι η ιδανική τελευταία στάση σε μια βραδινή βόλτα στη Χώρα. Μια τυπική ροή: δείπνο σε ταβέρνα του παλιού λιμανιού ή στην Πλάκα, γρήγορη βόλτα στα μαγαζιά στην οδό Παπαδιαμάντη, και μετά βόλτα μέχρι το Μπούρτζι για ένα τελευταίο ποτό στο φρέσκο αέρα των πεύκων.
Τον Αύγουστο το κοσμοπολιτικό κομμάτι κορυφώνεται και ο κόσμος στα μπαρ γίνεται πολύς. Τον Ιούνιο και Σεπτέμβριο έχει πολύ ωραία, χαλαρή ατμόσφαιρα. Το χειμώνα τα περισσότερα μαγαζιά κλείνουν, αλλά η χερσόνησος παραμένει ανοιχτή για βόλτα.